ސައިންސްވެރިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި ކޮވިޑްގެ އާ، ވަރަށް ފަތުރުވެރި ވައްތަރެއްގެ ސަބަބުން މި ހޫނު މޫސުމުގައި ބަލިޖެހުމުގެ ރާޅެއް އުފެދިދާނެ އެވެ. އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ހެލްތު ސެކިއުރިޓީ އެޖެންސީގެ އެހެން ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި ކޮވިޑް-19 އަށް ޕޮޒިޓިވްވާ މީހުންގެ ނިސްބަތް މިއަހަރު އެންމެ މަތީ ދަރަޖައަށް އަރާފައިވާއިރު، މިހާރު މިވަނީ މާރޗް މަހަށްވުރެ %97 އިތުރުވެފައެވެ.
ނިމްބަސް ވެރިއަންޓްގެ ސަބަބުން މަދު ހަފްތާއެއްހާ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކޮވިޑް ކޭސްތައް ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެދާނެ ކަމަށް އިނގިރޭސި ސައިންސްވެރިން ވަނީ އިންޒާރުދީ، ނާޒުކު ގްރޫޕްތަކަށް ވެކްސިން ދިނުމަށް އިލްތިމާސްކޮށްފަ އެވެ.
އެމީހުން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި ކުރިން އިންފެކްޝަންތަކާއި މުސްކުޅި ވެކްސިންތަކުން އުފެދިފައިވާ ގިނަ ބައެއްގެ ކޮވިޑު-19 އަށް ދިފާޢީ ބާރު ދަށްވުން އެކަށީގެންވާ ކަމަށާއި މާނައަކީ ބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެދާނެ ކަމަށެވެ.
ބިރުވެރި ނަންބަރުތަކެކެވެ
އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ހެލްތު ސެކިއުރިޓީ އެޖެންސީ (ޔޫކޭއެޗްއެސްއޭ)ގެ ތަފާސް ހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ސައިންޓިފިކް ގޮތުން އެންބީ1.8.1 ގެ ނަމުން މަޝްހޫރު ނިމްބަސް ވައްތަރުގެ 13 ކޭސް އިނގިރޭސިވިލާތުން މިހާތަނަށް ފެނިފައިވާއިރު، މި ވައްތަރުގެ 25 ސާމްޕަލް ވަނީ މާޗް މަހުގެ ފަހުކޮޅު ބައިނަލްއަގްވާމީ ކޮވިޑް ޑޭޓާބޭސްއަކަށް ހުށަހަޅާފައެވެ.
މި އަދަދުތަކަކީ ކޮވިޑް-19ގެ އެންމެ މަތީ ދަރަޖައާ އަޅާބަލާއިރު ޓެސްޓިން ކެޕޭސިޓީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައިވާތީ، މި ވައްތަރުގެ ހަގީގީ އާންމުކަން ކުޑަކޮށް ލަފާކުރެވޭ އަދަދުތަކެއް ކަމަށް ބެލެވޭ ކަމަށް ޑެއިލީ މެއިލް އިން ބުނެ އެވެ.
މި ވައިރަހަކީ އަދިވެސް އެންމެ ނާޒުކު ގްރޫޕްތަކަށް މަރުވާން މެދުވެރިވެދާނެ ވައިރަހެކެވެ.
ކޮވިޑް-19 އަކީ މެއި މަހު އިނގިރޭސިވިލާތުގައި 300 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވި ސަބަބެއް ކަމަށް އެންމެ ފަހުގެ ރަސްމީ ތަފާސް ހިސާބުތަކުން ދައްކަ އެވެ.
ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާއިން ބުނާ ގޮތުގައި މިހާރު މުޅި ދުނިޔޭގައި ކޮވިޑް-19 ޖެހޭ މީހުންގެ %10.7 ހިއްސާކުރަނީ ނިމްބަސް ވެރިއަންޓުން ކަމަށް ވާއިރު، މީގެ މަހެއްހާ ދުވަސް ކުރިން އޮތީ އެންމެ %2.5 އެވެ.
މިދިޔަ މަހު އދ.
މާނައަކީ ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާއިން ކޮވިޑް-19 ވަރަށް ގާތުން މޮނިޓަރ ކުރަމުންދާއިރު، އާންމުންނަށް ބޮޑު ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމުގެ ނިޝާންތައް މޮނިޓަރ ކުރަމުންދާތީ، ކަންބޮޑުވުމުގެ ވައްތަރަކަށް އަޕްގްރޭޑް ކުރަން ޖެހިދާނެއެވެ.
ތަޖުރިބާކާރުން ބުނެފައިވަނީ އޮމިކްރޮން ވެރިއަންޓާ ދެކޮޅަށް އަލުން އެކުލަވާލާފައިވާ މިހާރުގެ ކޮވިޑް ވެކްސިންތައް ނިމްބަސް ވެރިއަންޓާ ދެކޮޅަށް ވެސް ފައިދާހުރި ކަމަށް ނުބެލެވޭ ކަމަށެވެ.
ނިމްބަސް ވެރިއަންޓްގެ އަލާމާތްތައް ކޯވިޑްގެ އެހެން ސްޓްރޭންސްތަކުން އެނގޭ އަލާމާތްތަކާ ތަފާތެއް ނުފެނޭ، އޭގެ ތެރޭގައި ވަރުބަލިވުމާއި، ހުމުގެ އިތުރުން މަސްތަކުގައި ރިހުން، އަދި ކަރުތެރެ ރިއްސުން ހިމެނެއެވެ.
ޔޫކޭ ހެލްތު ސެކިއުރިޓީ އެޖެންސީ (ޔޫކޭއެޗްއެސްއޭ) އިން ޖޫން އެކެއްގެ ނިޔަލަށް ކޮވިޑް ޓެސްޓު ކުރި ތަފާސް ހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އެ ހަފްތާގެ ތެރޭގައި ޓެސްޓް ކުރި މީހުންގެ ތެރެއިން %6.1 މީހުން ކޮވިޑަށް ޕޮޒިޓިވްވެފައިވާއިރު، މިއީ މިހާތަނަށް 2025 ވަނަ އަހަރުގެ އެންމެ މަތީ އަދަދެވެ. މިއީ މިދިޔަ ހަފްތާގެ އަދަދަށްވުރެ %7 އިތުރުވުމަކާއި މާރޗް މަހުގެ ކުރީކޮޅުގެ އަދަދާ އަޅާބަލާއިރު %97 އިތުރުވުމެކެވެ.
ވެކްސިން އާކުރުން
އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ހެލްތު ސެކިއުރިޓީ އެޖެންސީ (ޔޫކޭއެޗްއެސްއޭ)ގެ ޑެޕިއުޓީ ޑިރެކްޓަރު ގަޔަޓްރީ އަމިރްތަލިންގަމް ވިދާޅުވީ އެ ޖަމިއްޔާއިން ނިމްބަސް ވެރިއަންޓް ވަރަށް ގާތުން ބަލަމުންދާ ކަމަށެވެ.
އެކަމަނާ ކުރިއަށް ގެންދެވީ ”ޔޫކޭ ހެލްތު ސެކިއުރިޓީ އެޖެންސީން އިނގިރޭސިވިލާތާއި ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ސާސް-ކޮވް-2 ވައިރަސްގެ ވައްތަރުތަކާ ބެހޭ ހުރިހާ މައުލޫމާތެއް މޮނިޓަރ ކުރަމުންދާއިރު، އިންފްލުއެންޒާ އާއި ކޮވިޑް-19 އާ ބެހޭ ގަވާއިދުން ރިޕޯޓްތަކުގައި ހޯދި ހޯދުންތައް ޝާއިއު ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ.“
އެކަމަނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އިނގިރޭސިވިލާތުން މިހާތަނަށް މަދު އަދަދަކަށް އެންބީ.1.8.1 ވައްތަރު ފެނިފައިވީ ނަމަވެސް ބައިނަލްއަގްވާމީ ތަފާސް ހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މިއީ ޖުމްލަ ކޯވިޑް-19 ކޭސްތަކުގެ ބޮޑު ނިސްބަތެއް ތަމްސީލުކުރާ އެއްޗެކެވެ.
އުމުރުން 75 އަހަރުން މަތީގެ ބޮޑެތި މީހުންނާއި، ނާސިން ހޯމްތަކުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނާއި މުވައްޒަފުންނާއި، ދިފާއީ ނިޒާމު ބަލިކަށިވެފައިވާ މީހުންނަށް މިވަގުތު ކޮވިޑް ވެކްސިން ހިލޭ ލިބޭނެ ކަމަށް ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާގެ ލަފާތަކުން ދައްކަ އެވެ.
އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ހެލްތު ސެކިއުރިޓީ އެޖެންސީގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި މިދިޔަ ބަހުރުވައިން ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ބޫސްޓަރ ކެމްޕޭނުގައި ކޯވިޑް ވެކްސިންގެ ބޫސްޓަރ ޑޯޒް ލިބުނު މީހުން ވެކްސިން ނުޖަހާ މީހުންނާ އަޅާބަލާއިރު ކުރިއަށް އޮތް ހަފްތާތަކުގައި ކޮވިޑް-19 ޖެހިގެން ހޮސްޕިޓަލުގައި އެޑްމިޓްވުމުގެ ފުރުސަތު %45 ދަށްވެފައިވެއެވެ.
ނިމްބަސް އާއި ބެހޭގޮތުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގޭނީ ކޮން އެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟
”ނިމްބަސް ވެރިއަންޓަކީ ފިނިހޫނުމިން މައްޗަށް ގޮސް އިޖުތިމާއީ އެއްވުންތައް އިތުރުވުމުން އިންފެކްޝަންތަކުގެ ރާޅެއް ދުއްވާލުމުގެ ގާބިލްކަން ހުރި އެއްޗެއް،“ ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ވާވިކްގެ ވައިރަލޮޖިސްޓެއް ކަމަށްވާ ލޯރެންސް ޔަންގް ވިދާޅުވި އެވެ.
”ކުރިއަށް އޮތް ދެ މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ފަހަރެއްގައި މި މަހުގެ ފަހުކޮޅު ނުވަތަ ޖުލައި މަހު އިންފެކްޝަންތައް އިތުރުވުން އެކަށީގެންވޭ، އެކަމަކު މި އިންފެކްޝަންގެ ރާޅުގެ މިންވަރު ލަފާކުރަން ދަތި،“ ދަ އައިޕޭޕަރަށް ދިން އިންޓަވިއުއެއްގައި އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވި އެވެ.
އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި ވެކްސިން ޖެހުމުން ވިޔަސް ނުވަތަ ކުރިން އިންފެކްޝަންތަކުން ވިޔަސް އާބާދީގެ އިމިއުނިޓީ ދަށްވަމުންދާ ކަމަށާއި، އިންފްލުއެންޒާ ފަދަ ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ އެހެން ވައިރަސްތަކާ ހިލާފަށް ހޫނު މޫސުމުގައި ވެސް ކޮވިޑް-19 ފެތުރެމުންދާ ކަމަށެވެ.
އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި ލެބޯޓްރީ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ނިމްބަސް ވެރިއަންޓަކީ ކުރީގެ ސްޓްރޭންސްތަކަށް ވުރެ އިންސާނާގެ ސެލްތަކަށް އިންފެކްޓް ކުރުމުގެ ގާބިލްކަން ބޮޑު އަދި ދިފާއީ ނިޒާމުން ސަލާމަތްވުމުގެ ގާބިލްކަން އިތުރުވެ، އިންފެކްޝަންތައް ފެތުރުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެދާނެ އެއްޗެކެވެ.
މި ވައްތަރުގެ ސަބަބުން ކުރީގެ ސްޓްރޭންސްތަކާ އަޅާބަލާއިރު މާ ބޮޑެތި ބަލިތަކެއް ނުވަތަ މަރުތަކެއް ކުރިމަތިވާ ކަމުގެ އެއްވެސް ހެއްކެއް މިވަގުތު ނެތެވެ.
”ނިމްބަސް“ ގެ ނަމުގައި އުފައްދާފައިވާ މި ވައްތަރަކީ ޗައިނާ، ސިންގަޕޫރު އަދި ހޮންކޮންގުގައި މިހާރު ވެސް ކޭސްތައް ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައިވާ ވަރަށް ވައިރަލް އޮމައިކްރޮން ސަބްސްޕެޝިސްއެކެވެ.

