ހަނގުރާމައިގެސަބަބުން ”ޓޮރޯމާ“ ފަރުދީ އަދި ޖަމާޢަތުގެ ޒިންމާއެެއް އަބައޮތް

”މި ދަތި ހާލަތްތަކުގައި“ މި ޢިބާރާތް ވެފައިވަނީ ފަލަސްތީނުގައި ނަފްސާނީ ޚިދުމަތްތައް ލިބޭނެ ކަމުގެ އިޢުލާނެއްގެ ޕްރޮމޯޝަނަލް ތަޢާރަފަކަށެވެ. މިއީ ޝައްކެއްވެސްނެތްގޮތުގައި ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ އަދި މުހިންމު ކަމެއް ނަމަވެސް ސައިކޮލޮޖީގެ މިޝަން ފަރުވާއަށް ޙައްދުވެއްޖެނަމަ، އެއީ ފަރުވާ ހޯދަން ބޭނުންވާ ހަމަ ވޭން އުފެދޭ ޙާލަތު ދިގުދެމިގެންދާ ހަމައެކަނި ލުއިކުރުމަކަށް ވެދާނެއެވެ. ހިނގަމުންދާ ކަންކަމުން ރައްކާތެރިވާނެ ގޮތްތަކުގެ ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ މާނައަކީ، އެކަމާ ގުޅުންތައް ހޯދައި، އެކަމުގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ޖާގަ އެނގުމަށްވުރެ، އަޅުގަނޑުމެންނާއި އެކަމާ ދެމެދު ހުރަހެއް ބިނާކުރަމުންދާ ކަމެވެ. މިކަމަށް ބޭނުންވަނީ ޝޮކާއި ނިކަމެތިކަމުގެ ކުރިމަތީގައި އެއްވެސް އެހީތެރިކަމެއް ނެތް ޝިކާރައަކަށްވާ މީހާގެ އިންޑިވިޖުއަލް ސަރވައިވް އޮރިއެންޓޭޝަނުން ދުރަށް ދާ ޑިސްކޯސްއެކެވެ.

ނަފްސާނީ އިންޓަރވެންޝަންތަކުގެ ސަބަބުން ގިނަ ފަހަރަށް އިސްތިޢުމާރީގެ ކޮންޓެކްސްޓާއި، އޭގެ ސިޔާސަތުތަކާ ދެކޮޅަށް ކުރާ މަސައްކަތުގެ ކަންކަން އޮއްބާލަނީ، ނިއުޓްރަލިޓީ ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައެވެ. އިސްތިޢުމާރުން ޢަމަލުކުރަމުންދާ ސިޔާސީ އަނިޔާވެރިކަން ބަދަލުވެގެންދަނީ އަމިއްލަ ބާރުވެރިކަމުގެ ތެރެއިން އަރައިގަންނަންޖެހޭ ފަރުދީ ތަކުލީފަކަށެވެ.

މި ލިޔުމުގައި އިސްތިޢުމާރީގެ ތެރެއިން، ޚާއްޞަކޮށް ހަނގުރާމަތަކުގެ ތެރެއިން ”ޓްރޮމާ“ ގެ ކޮންސެޕްޓް ތަޙުލީލު ކުރަން މަސައްކަތް ކުރާއިރު، ފަހުގެ ޙާލަތަކީ ފަލަސްތީނާއި މި ސަރަޙައްދުގައި ދެމިއޮތް ޙާލަތެކެވެ.

އިސްތިޢުމާރީގެ ދަށުން ޓްރޮމާ

2010 އިން 2012 އަށް ނޯތު ވެސްޓް ބޭންކުގައި ކުރި ދިރާސާއަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ނަބްލަސް އާއި ވަށައިގެންވާ ރެފިއުޖީ ކޭމްޕްތަކުގައި ޓްރޮމާ ރިލީފްގެ މަސައްކަތްތައް ބެލި އެވެ. މިސާލަކަށް ޑޮނަރުންނަށް ކުރާ އިލްތިމާސްތަކާއި ޕްރޮޖެކްޓް ފަންޑިންގ ރިކުއެސްޓްތަކުގައި ގިނައިން ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ ސީދާ ހިސާރުކުރުމުގެ ކޮންޓެކްސްޓަށް އިޝާރާތްކުރުމުގެ ބަދަލުގައި “މާޒީއާއި ހިނގަމުންދާ އަނިޔާވެރިކަން” ނުވަތަ “އަނިޔާވެރިކަމާއި ޓްރޮމާ” ފަދަ މެޓަފޯރސްތަކެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، މިފަދަ މަޝްރޫޢުތަކުގައި ގިނަ ފަހަރަށް އުފެއްދުންތެރިކަމާއި، އަމިއްލަ ނަފްސު ފާޅުކުރުމާއި، އަމިއްލަ ނަފްސަށް އިތުބާރު ކުރުމުގެ ނަޒަރިއްޔާތައް ތަމްސީލުކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. މިފަދަ ޑިސްކޯސްތަކުން އެލިޑް އެސްޕެކްޓްސް އޮފް…

އިސްތިޢުމާރުކުރުމާ ބެހޭގޮތުން، އިސްތިޢުމާރީއަކީ ފަލަސްތީނުގެ މުޖުތަމަޢަށް އަމާޒުކޮށްގެން ހިންގާ ނިޒާމީ އަނިޔާވެރިކަމެއްގެ ގޮތުގައި ވިސްނުމަށްވުރެ، ޒާތީ ރިފްލެކްޝަންގެ ތެރެއިން އަރައިގަންނަންޖެހޭ ޒާތީ ތަރައްޤީގެ ހުރަސްތަކުގެ ސެޓަކަށް ބަދަލުކުރުމެވެ. އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރެއް ނެތި ޖަޒުބާތުތަކާ މުއާމަލާތް ކުރުމަކީ ނިއޯލިބަރަލް ލޮޖިކެއް ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ. ހަނގުރާމަ ނޫން ހާލަތެއްގައި، ހަނގުރާމައިގެ ހާލަތެއްގައި، ފަރުދީ އުފަލާއި، އުފާވެރިކަމާއި، ކާމިޔާބީއާ ބެހޭ ވާހަކަތަކުގައި އަޅުގަނޑުމެން ޣަރަޤުވެފައި ތިބޭއިރު، ފަރުދީ ދިރިހުރުމާ ބެހޭ ލަފާތަކުގައި އަޅުގަނޑުމެން ޣަރަޤުވެފައި މިތިބީ. ދެ ހާލަތުގައި ވެސް އެ ފަރުދަކީ އެ ފަރުދެއްގެ ދަރަޖައާއި ސިޔާސީ ކޮންޓެކްސްޓުން ވަރިވެފައިވާ އޮނިގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވެ އެވެ. 

*ދަ ރެޗްޑް އޮފް ދަ އާރތް* (1961) ގައި ފްރާންޓްޒް ފަނަން (1925–1961) އިސްތިޢުމާރީ ވެރިކަމުގެ ނަފްސާނީ ތަޙުލީލެއް ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ. މި ތަޙުލީލުގެ އެއް ކަމަކީ އިސްތިޢުމާރީގެ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި ނަފްސާނީ ޢިލްމަށް ފާޑުކިޔުމެވެ. އޭނާ ލިޔުއްވަނީ ފްރާންސްގެ އިސްތިޢުމާރާ ދެކޮޅުހެދުމަކީ ފަރުވާ ބޭނުންވާ މޮޔަކަމުގެ ވައްތަރެއްގެ ގޮތުގައި ބަލާ ނަފްސާނީ ހޮސްޕިޓަލްތަކުގެ ވާހަކައެވެ. ފަހެ، އިސްތިޢުމާރީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ސައިންސެއް، އޭގެ ސަބަބުން އުފެދޭ ނަފްސާނީ މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމަށް ބޭނުންކުރެވޭނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟

މިކަމުން ކަށަވަރުވަނީ ސެޓްލަރ އިސްތިޢުމާރުގައި ކޮންމެހެންވެސް އަސްކަރީ ވަސީލަތްތައް ނޫން އެހެން ނަފްސާނީ އިސްތިޢުމާރީ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރަނީ، އިސްތިޢުމާރީ ގުޅުމުގެ އިސްތިޢުމާރީ ސިފަ ނައްތާލައި، ދިވެހި އާބާދީގެ އައިޑެންޓިޓީއާއި ވަކި ޙަޟާރަތް ފޮހެލުމުގެ މަޤްޞަދުގައެވެ. އިސްތިޢުމާރީގެ ހަޤީޤީ މަޤްޞަދަކީ ޙަޤީޤީ ދިރިއުޅުމުގެ ބަހުގެ މުޅި ދުނިޔެ ކޮންޓްރޯލް ކުރުން ކަމަށާއި، އިސްތިޢުމާރުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ކަމަކީ އިސްތިޢުމާރު ކުރެވިފައިވާ މީހުންގެ ނަފްސާނީ ދުނިޔެ ކަމަށާއި، އެއީ އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ނަފްސާއި ދުނިޔެއާ މެދު އެމީހުންގެ ތަޞައްވުރު ކަނޑައަޅާ ސަގާފަތުން ތަމްސީލުކުރާ ދުނިޔެ ކަމަށެވެ. އިޤްތިޞާދާއި ސިޔާސީ ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަކީ، މީހުން އެހެން މީހުންނާ އެއްގޮތްވާ ވަސީލަތްތައް ކޮންޓްރޯލް ނުކޮށް އިސްތިޢުމާރީ މަޤްޞަދު ޙާޞިލު ނުކުރެވޭނެ ކަމެކެވެ.

ނަފްސާނީ ޢިލްމަކީ ނިކަމެތިކަމުގެ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައެވެ 

ހުސެއިން ބުލްހާނޭ އޭނާގެ ލިޔުމެއް ކަމަށްވާ “ސްޓޭޖްސް އޮފް ކޮލޮނިއަލިޒަމް އިން އެފްރިކާ” ގައި ކްލާސިކަލް ސައިކޮލޮޖީ އާއި އިސްތިއުމާރީ އޮނިގަނޑާ ދެމެދު އޮންނަ ކޮލޫޝަންއާ ބެހޭ ގޮތުން ވާހަކަ ދައްކަވާފައިވެ އެވެ. އިސްތިޢުމާރީ ދުވަސްވަރު ނަފްސާނީ މާހިރުންނާއި ނަފްސާނީ ޑޮކްޓަރުން ސިކުނޑީގެ ސައިޒުގެ ނަސްލީ އަޅާކިޔުންތައް ކުރަން ފެށިއެވެ.

މި ކޮގްނިޓިވް ސްޓްރަކްޗަރތަކުން ޔޫރަޕުން ޔޫރަޕުން ޔޫރަޕުން ނޫން މީހުން އިސްތިޢުމާރު ކުރުން ޖަސްޓިފައިކޮށް، ފަހަރެއްގައި އިސްތިޢުމާރީ އަނިޔާވެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ޔޫރަޕުގެ މީހުންގެ އުނދަގޫ ޟަމީރު ފިލުވައިދެއެވެ. އިސްތިޢުމާރު ޖަސްޓިފައި ކުރުމަށް ނަފްސާނީ މާހިރުންނާއި ނަފްސާނީ ޑޮކްޓަރުންގެ ޙިއްޞާ އެކަމާ ނިމުނީކީ ނޫނެވެ. 1960 ވަނަ އަހަރަށްފަހު، އެފްރިކާގެ ގިނަ ޤައުމުތަކުން އިސްތިޢުމާރީ މާސްޓަރުންގެ ކިބައިން މިނިވަންކަން ލިބުނުއިރު، ޔޫރަޕްގެ ނަފްސާނީ އަދި ނަފްސާނީ އަދަބިއްޔާތުގައި އެފްރިކާ މީހުންނަކީ އިންނެޓިލީ ނާޤާބިލު ބައެއް ކަމަށް ބުނުމުން، އެމީހުންގެ ތެރޭގައި ހާސްކަމާއި، މާސް ޑިޕްރެޝަން އަދި ނަފްސާނީ ބަލިތައް އިތުރުވަމުންދާ މިންވަރަށް ބާރުއެޅުމަށް ބަދަލުވިއެވެ. މިކަމުން ހަނދާންކޮށްދެނީ ކުރިން ބުނި ގޮތުގައި ’ކަޅު އަޅުން‘ އަކީ މިނިވަންކަމާއެކު ނުވަތަ އެންމެ ކުޑަމިނުން ދޮން ވެރިއަކު ނެތި އުޅެން އުފަންވުމުން ނާޤާބިލު ބައެކެވެ. އިސްތިޢުމާރު ޖަސްޓިފައިކުރުމުގައި ސައިކޮލޮޖީގެ ތާރީޚުގައި ބައިވެރިވި ނަމަވެސް، ސައިކޮލޮޖިސްޓުންނާއި ނަފްސާނީ ޑޮކްޓަރުން ގިނަ ފަހަރަށް ދައްކަނީ ޖަމާޢަތުގެ ހަނދާން ނެތިގެން ދިއުމެވެ.

ހުޅަނގުގެ ނަފްސާނީ ޢިލްމު އެކި ކޮންޓެކްސްޓްތަކަށް ތަޢާރަފް ކުރުމަކީ، މި ކޮންޓެކްސްޓްތަކުގެ މެދުގައި ހުރި ބޮޑެތި ތަފާތުތަކަށް ބަލާއިރު، ސުޕަރފިޝަލް ކަމެކެވެ. ޑޮކިއުމެންޓްރީ ”ކްސެނަކްސް“ (2021) ގައި ނަފްސާނީ ޑޮކްޓަރަކު ދައްކަނީ ކަޅު ނަސްލުގެ މީހަކަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި އޭނާ ކުރި ތަޖުރިބާއާ ބެހޭ ގޮތުންނެވެ. އެކަމަނާ ބުނާ ގޮތުގައި އާދައިގެ ވާހަކައެއްގައި އޭނާ ބުނީ ކުރިމަތީގައި މީހަކު މަރާލިތަން ފެނުނު ކަމަށެވެ. އޭނާގެ ވާހަކަ މެދުކަނޑާލީ އޭނާގެ ހާލަތު ވަޒަންކުރުމަށް ފުރަތަމަ ސެޝަންގައި ފުރިހަމަ ކުރަން ސުވާލު ފޮތެއް ދިނުމުން އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ ”ނޫން“ ކަމަށް ވާތީ އެވެ: ”ތިބާގެ ހަޔާތުގައި ޓްރައުމަޓިކް ހާދިސާއެއް ތަޖުރިބާ ކުރެވިއްޖެ ހެއްޔެވެ؟“ މިކަމުގެ ސަބަބުން ނަފްސާނީ ޑޮކްޓަރު ހައިރާންވީ މި ހާދިސާއަކީ ޓްރައުމަޓިކް ކަމެއް ކަމަށް ނުދެކޭތީ އެވެ. އެއަށްފަހު އޭނާއަށް އެނގުނީ ސުވާލު ފޮތާއި ސުވާލުތައް އިބާރާތްކޮށްފައިވާ ގޮތަކީ ކަޅު ފިރިހެނުންގެ ކޮންޓެކްސްޓަށް އެކަށީގެން ނުވާ ގޮތެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ޓްރޮމާގެ ކޮންސެޕްޓް ތަފާތުވަނީ އެމީހުން ނިސްބަތްވާ މާހައުލަށް ބަލާފައެވެ. ހުޅަނގުގެ ނަފްސާނީ ޢިލްމުން ފަޤީރުކަމާއި، ވަޒީފާ ނެތުމާއި، ގެދޮރު ދޫކޮށްލުމާއި، އަނިޔާއާއި، އިސްތިޢުމާރީ ވެރިކަން ފަދަ ކޮމްޕްލެކްސް ސެޓަކަށް ނެގެޓިވް ޙާލަތްތަކަށް ދޭ ރިއެކްޝަން، އިޖުތިމާޢީ، ސިޔާސީ، އަދި އިޤްތިޞާދީ ޠަބީޢަތެއްގެ ތެރެއިން، ޑިޕްރެޝަންގެ މައިގަނޑު ސަބަބު ކަމަށްވާ މާހައުލު އިސްލާހުކޮށް ބަދަލުކުރުމުގެ ބޭނުންތެރިކަމަށް އަޅާނުލާ، ވަކިވަކިން ފަރުވާ ކުރެވޭ ހަމައެކަނި މެޑިކަލް ޑައިގްނޯސިސްއަކަށް ކުޑަކުރެއެވެ.

މިގޮތުން އެމެރިކާއާއި ދުނިޔޭގެ އެހެން ޤައުމުތަކުގައި ނަފްސާނީ ފަރުވާ ބަދަލުވަމުންދަނީ ޑިޕްރެޝަން ދެނެގަތުމާއި ފަރުވާކުރުމުގައި ހަނި މެޑިކަލް ކޮންސެޕްޓްތަކެއް ލާޒިމުކޮށް، ވޭނުގެ އެއްވެސް މާނައެއް ނައްތާލައި، މުޅިން ނައްތާލުމަށް އަމާޒު ހިފާ ޕްރޮފެޝަނަކަށެވެ.

ޓްރޯމާ އިން ލިބަރޭޝަން ސައިކޮލޮޖީ

މާޓިން ބާރޯ ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ޓްރޮމާ، ޑިޕްރެޝަން، އަދި ހާސްކަމުގެ އަސަރުތައް ދިރާސާ ކުރުމަކީ ފުދޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ؛ އެކަންކަން ދެމިހުރުމަށް ފުރުސަތު ލިބޭ ހާލަތްތަކަށް ސަމާލުކަން ދޭން ޖެހެ އެވެ. މިއީ މާޓިން ބާރޯ ކިޔާ ’ޓްރޮމެޓިކް ސްޓްރަކްޗަރ‘ ނުވަތަ ’ސޯޝަލް ކޮންޑިޝަންސް‘ ކަމަށްވާ އެކްސްޕްލޮއިޓޭޝަން، އޮޕްރެޝަން، އަދި ކޮލޮނިއަލިޒަމް ފަދަ ’ނޯމަލައިޒްޑް އޮޑިޓީ‘ އަކަށް ވެގެންދާ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން މިނިވަންކަން ހޯދާ ނަފްސާނީ މާހިރުންގެ އަވަސް މަސައްކަތަކީ މި އަނިޔާވެރި ގުޅުންތައް ދިރާސާކޮށް، އެ ގުޅުންތައް ބަދަލުކުރުމުގެ ޖަމާޢަތުގެ ސިޔާސީ މަޝްރޫޢުގައި ދައުރެއް އަދާކުރުމެވެ. ޔޫރަޕްގެ އިސްތިޢުމާރީ މަޝްރޫޢު ޖަސްޓިފައިކޮށް، އެކަން ކުރެވޭނެ ގޮތް ހެދުމަށް ސައިކޮލޮޖީ ބޭނުންކުރި ގޮތަކީ، އަނިޔާވެރިންގެ ނަޒަރުން ކައުންޓަރ ސައިކޮލޮޖީއެއް ތަރައްޤީ ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. އަނިޔާވެރި، އިސްތިޢުމާރާ ދެކޮޅު ހަނގުރާމައަކީ ނަފްސާނީ އަދި އިޖުތިމާޢީ މިނިވަންކަމުގެ ހަމައެކަނި މަގެއް ކަމަށް ފަނަން ޤަބޫލުކުރެއްވިއިރު، އޭނާގެ އެއް ދަރިވަރެއް ކަމަށްވާ ބްރެޒިލްގެ ތަޢުލީމީ ޢިލްމުވެރިޔާ ޕައުލޯ ފްރެއިރ (1921-1997) ޤަބޫލުކުރެއްވި ގޮތުގައި އަނިޔާވެރިންނަށް މިނިވަންކަން ހޯދޭނީ ފާޑުކިޔުންތެރި އަމިއްލަ ނަފްސު ބެލުމާއި ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމުންނެވެ. ކްރިޓިކަލް ކޮންސިއުޝަންސް-ރެއިސިންގގެ މި ކޮންސެޕްޓަކީ ފްރޭއާރގެ ޕެޑަގޮޖީ އޮފް ދަ ޕްރެސްޑްގެ މައިގަނޑުގެ އިތުރުން ލެޓިން އެމެރިކާގައި ގުޅިފައިވާ އިޖުތިމާޢީ އަދި އެޕިސްޓެމޮލޮޖިކަލް ޕްރޮޖެކްޓެއް ކަމަށްވާ ލިބަރޭޝަން ސައިކޮލޮޖީ އެވެ. 

ލިބަރޭޝަން ސައިކޮލޮޖީއަކީ ދިވެހި ސައިކޮލޮޖީ، އެންޓި-ކޮލޮނިއަލް ސައިކޮލޮޖީ، ފެމިނިސްޓް ސައިކޮލޮޖީ، އަދި ކްރިޓިކަލް ސައިކޮލޮޖީއާ ވަރަށް ގާތުން ގުޅިފައިވާ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، މިދެންނެވި ސައިކޮލޮޖީ އެއްކޮށް އަމާޒަކީ އިޖުތިމާއީ އިންސާފު ހޯދައި، ސްޓޭޓަސް ކުއޯއާ ދެކޮޅު ހަދައި، ވަކި ސިޔާސީ، އިގްތިސާދީ، އަދި ތާރީޚީ ސަގާފީ ކޮންޓެކްސްޓްތަކުގައި ނަފްސާނީ މައްސަލަތައް ވިސްނޭ އިޖުތިމާއީ އަދި ފާޑުކިޔުންތެރި މިނިވަން އުސޫލަކަށް ބަދަލުކުރުމެވެ. ހުޅަނގުގެ ޑޮމިނޭންޓް ސައިކޮލޮޖިކަލް މޮޑެލްތައް ތަފާތު ނުކޮށް އެތެރެކުރުމަށް ކްރިޓިކަލް ސައިކޮލޮޖިސްޓުން ރައްދުދީ، ހަނގުރާމައިގެ ޒަޚަމްތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭ ގޮތްތައް އަމިއްލަ ވިސްނުމާއި ގޮތްތައް އިތުރުކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. ކްރިޓިކަލް ކޮންސިއުޝަންސް ނުވަތަ ކްރިޓިކަލް ހޭލުންތެރިކަމާއި އެޖެންސީގެ އިހުސާސް އުފެއްދުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ވިސްނުމާއި އަމަލުކުރުމުގެ ޑައިލޮޖިކަލް ޕްރޮސެސް ލިބަރޭޝަން ސައިކޮލޮޖީން ބޭނުންވެއެވެ. ދެވަނަ ކަމަކީ، އަނިޔާވެރިކަމާއި އިންސާނިއްޔަތުކަން ގެއްލިގެން ދިއުމުގެ މެކޭނިޒަމްތައް މީހުންނަށް ވިސްނައި، އެކަމުގެ ސަބަބުން ފާޑުކިޔުމުގެ ހޭލުންތެރިކަން ބިނާކޮށް، ދުނިޔެއަށް ބަދަލު ވިސްނުމެއްގެ ފުރުސަތު އިތުރުވެގެން ދިއުމެވެ. ތިންވަނަ: މި ޕްރޮސެސްތަކުގެ ތެރެއިން ބިނާކުރެވޭ އާ ވިސްނުމުގެ ސަބަބުން އަމިއްލަ ނަފްސާއި ފައިދާހުރިކަމުގެ އާ އިހުސާސެއް އުފެދިގެންދެއެވެ.

އެހެންކަމުން ލިބަރޭޝަން ސައިކޮލޮޖީގެ އުސޫލުތަކުގައި ތަކުލީފުގެ ސިޔާސީ އަދި ތާރީޚީ ކޮންޓެކްސްޓްތަކާ ބެހޭ ގޮތުން މީހުންނަށް ވިސްނޭ ގޮތްތައް ޝަރަފުވެރިކޮށް ނެގުމަށް މަސައްކަތް ކުރަން ޖެހޭއިރު، މިއީ މި ”އުނދަގޫ ޒަމާނުގައި“ ބޭނުންވާ ކަމެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ބޭނުންވަނީ ވޭނުގެ މާނަތައް އަލުން ފްރޭމްކޮށް އަލުން މާނަކޮށް، މުޖުތަމަޢުގައި ފަރުދުންގެ ޖާގަ އަލުން ހޯދަން. މިފަދަ މަގާމެއް ގެންގުޅުމަށްޓަކައި، ނިއުޓްރަލިޓީގެ ވަހުމް ފަހަނައަޅައި ގޮސް، ކޮންފްލިކްޓްގައި ޕްރެކްޓިޝަނަރުން ބައިވެރިވާން ޖެހިދާނެއެވެ. މިއީ މިނިވަންކަމުގެ ނަފްސާނީ ޢިލްމު ޤަބޫލުކުރާ، އަދި މިނިވަންކަމުގެ މަސައްކަތުގެ ތެރެއިން ކޮލަމްބިއާއާއި އުތުރު އަޔަރލޭންޑް ހިމެނޭ ގޮތަށް ތަފާތު ކޮންޓެކްސްޓްތަކުގައި ސިޔާސީ އަނިޔާވެރިކަމާއި އަނިޔާވެރިކަމުގެ އަސަރުތަކާއި، އެކަމަށް ދޭ ރައްދުތައް ދެނެގަތުމަށް ޢަމަލުކުރެވިފައިވާ ކަމެކެވެ.

އަޅުގަނޑުމެން ހަނދާންކުރަންޖެހޭ ކަމަކީ، ފަރުދުންނަކީ އެމީހުންގެ މާހައުލުގެ ސްޓޭޓިކް ޝިކާރައަކަށް ނުވެ، ސިޔާސީ އިދާރާއާއި އިޖުތިމާޢީ ހޭލުންތެރިކަން ވެސް ލިބިފައިވާ ބައެއްކަން. އެމީހުންގެ ޤާބިލުކަން ދެނެގަތުމަކީ މާއްދީ ހަޤީޤަތް ހީވާގިކަމާއެކު ރަނގަޅުވުމާއި ބަދަލުކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން ދެނެގަތުމަކީ މާކްސިޒަމްގައި ބިނާވެފައިވާ އޮނިގަނޑަކާ އެއްގޮތް ކަމެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ދުނިޔެ ދެކޭ ގޮތް ބަދަލުކުރުމަށް ބާރުއެޅުމުގެ ބަދަލުގައި، ރެޑިކަލް މާކްސިސްޓުން ދަލީލުކުރީ އެހެން ދުނިޔެއަކީ ކުރެވިދާނެ ކަމެއް ކަމަށާއި، ކުރެވިދާނެ ކަންކަމަށް މި ހުޅުވާލުމަކީ ކޮންމެ ވޭނެއް، ތަކުލީފެއް ނުވަތަ ގެއްލުމެއްގެ ފަހަތުގައިވާ މާނަ ކަމަށެވެ. ސިޔާސީ އެކްޓިވިޒަމްގެ އަރުޝީފުގައި ހިމެނޭ ކޮންމެ ފިޔަވަޅަކީ ނަފްސާނީ މިނިވަންކަމަށް އެޅޭ ފިޔަވަޅެކެވެ. މަގުތަކާއި އާންމު ތަންތަނުގައި ރިޖެކްޝަންގެ އިހުސާސަކީ ޖަޒުބާތީ ފެންވަރުގައި ޝިފާ ލިބޭ ދަތުރެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ހުރިހާ ރުޅިވެރިކަމަކާއެކު މިނިވަންކަމަށް ގޮވާލާއިރު، ކޮންމެ ފެންވަރެއްގައި އަނިޔާވެރިކަމުން ދުލާއި ކަރުތެރެއާ ދެމެދުގައިވާ ޖާގައަށް ބަސް ފިއްތާލި ހުރިހާ ވަގުތުތަކެއްގެ ނަމުގައި އަޅުގަނޑުމެން ޖަހައެވެ.