އަދި ޣައްޒާއިން ފެށިގެން ލުބުނާނާ ހަމައަށް، އަދި އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދުވެސް ”ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުން“ މި ލަފުޒަކީ މިހާރު އެންމެ ގިނައިން އިވޭ އެއް ލަފުޒެވެ. ނަމަވެސް، ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުން އެއްބަސްވުންތަކަށް ވާސިލްވުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކުން ހަގީގީ ނަތީޖާއެއް ނުފެނި، ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނުގައި މި އެއްބަސްވުންތަކާ ހިލާފުވަމުންދާ މަންޒަރު ދަނީ ފެންނަމުންނެވެ.
އަލްޖަޒީރާގައި އަޒްހަރު އަހުމަދު ޝާއިއުކުރި ރިޕޯޓެއްގައިވާ ގޮތުން، ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކާއި އިންސާނީ ގާނޫނުތަކުން ރެގިއުލޭޓްކުރާ ކަމެކެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ބިމުގެ ހަނގުރާމައިގެ ގާނޫނުތަކާއި އާދަކާދަތައް ހިމެނެއެވެ. ”ބަޑިޖަހާލުން ހުއްޓާލުން“ (Ceasefire) މި އަސްކަރީ އަމުރުން އުފެދިފައިވާ މި ކޮންސެޕްޓަކީ، ވަކި މުއްދަތަކަށް އަސްކަރީ ހަރަކާތްތައް ހުއްޓާލުމަށް ކަނޑައަޅާ ގަވާއިދެކެވެ. މިއީ ސިޔާސީ ނުވަތަ އަސްކަރީ ޝަރުތުތަކެއް ހިމެނުމެއް ނެތި، ސްޓްރެޓެޖިކް ނުވަތަ އިންސާނީ ބޭނުމަކަށްޓަކައި ކުރެވޭ ކަމެކެވެ.
ޖެނީވާ މުއާހަދާގެ 15 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުން، ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނުން ޒަޚަމްވެފައިވާ މީހުންނާއި ބަލިމީހުން އެއްކުރުމަށްޓަކައި އެއްފަރާތުންވެސް ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުން އިއުލާން ކުރެވިދާނެއެވެ.
މަގްސަދުތަކާއި ބާވަތްތައް
މަގްސަދުތަކާއި ބާވަތްތައް
ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ މައިގަނޑު މަގްސަދަކީ ކޮންމެހެން އިންސާނީ ކަމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެއީ ސްޓްރެޓެޖިކް މަގްސަދުތަކެއް ހާސިލުކުރުމަށް ނިންމާ އަސްކަރީ ނިންމުމެކެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ:
- ޔުނިލެޓަރަލް: އެއް ފަރާތުން އަނެއް ފަރާތުގެ ރުހުމެއް ނެތި އިއުލާންކުރާ ކުރުން.
- ކޮންޓްރެކްޓް (ދެފަރާތުގެ) އެއްބަސްވުން: ބައިނަލްއަގުވާމީ އިދާރާތަކުން ނުވަތަ އދ. މެދުވެރިވެގެން ކުރެވޭ އެންމެ ބާރުގަދަ އެއްބަސްވުންތަކެވެ. މީގެ މިސާލުތަކުގެ ތެރޭގައި ޣައްޒާ، ލުބުނާން އަދި އެމެރިކާ-އީރާންގެ އެއްބަސްވުންތައް ހިމެނެއެވެ.
އެއްބަސްވުންތަކާ ހިލާފުވުން
ހޭގް މުއާހަދާގެ 40 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، އެއް ފަރާތުން އެއްބަސްވުމާ ސީރިއަސްކޮށް ހިލާފުވެއްޖެނަމަ އަނެއް ފަރާތަށް އެ އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް ގެނައުމުގެ ހައްގު ލިބެއެވެ. ނަމަވެސް، ހަގީގަތަކީ މުޅިން ތަފާތު ކަމެކެވެ.
ޣައްޒާގައި 2025 އޮކްޓޯބަރު 10 އިން ފެށިގެން އަމަލުކުރަން ފެށި އެއްބަސްވުމާ، އިސްރާއީލުން 3,000 އަށް ވުރެ ގިނަ ފަހަރު ހިލާފުވެފައިވާ ކަމަށް ރަސްމީ ތަފާސް ހިސާބުތަކުން ދައްކައެވެ. މީގެ ސަބަބުން 900 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ޝަހީދުވެފައިވެއެވެ.
ލުބުނާނުގައި އޭޕްރީލް 16 ގައި އެމެރިކާގެ ބެލުމުގެ ދަށުން ފެށި އެއްބަސްވުމުގައިވެސް، އިސްރާއީލަށް ”އަމިއްލަ ދިފާއުގައި“ ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ހައްގު ވަނީ ދީފައެވެ. މީގެ ސަބަބުން، ލުބުނާނުގެ ބިމާއި ވައިގެ ސަރަހައްދަށް އިސްރާއީލުން ހަމަލާ ނުދިނުމަށް އެއްބަސްވެފައި އޮތް ނަމަވެސް، އެ އަމަލުތައް ދަނީ ހިންގަމުންނެވެ.
އަދި އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު އޭޕްރީލް 8 ގައި ވީ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވުމަށް އޮތް ނަމަވެސް، އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ހަރަކާތްތައް ހުއްޓިފައި ނުވާތީ އެ ސަރަހައްދު އަދިވެސް އޮތީ ބަންދުކޮށްފައެވެ.
އަލްޖަޒީރާގެ ރިޕޯޓު ނިންމާލަމުން ބުނެފައިވަނީ، ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ ލަފުޒަކީ ގާނޫނީ ލިޔުންތަކުގައި އޮންނަ ރީތި އިބާރާތެއް ނަމަވެސް، އަމަލީ މައިދާނުގައި އެކަން އޮތީ ބާރުގަދަ ފަރާތްތަކުގެ ފައިދާއަށް ބަދަލުކޮށްފައިވާ ހިތްދަތި ހަގީގަތެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށެވެ.