އަޅުގަނޑު މިދިޔަ މަހު ޕެރިހުގައި ހުރިއިރު، އަޅުގަނޑުމެން މިތިބީ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ މެދުތެރޭގައި، ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި، އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ، ޔޫރަޕާއި، އެފްރިކާއާއި، އޭޝިއާގެ ތިން ބައްރެއްގައި ޓެރަރިސްޓް ހަމަލާތައް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނިފައި. ތިން ހަމަލާއެއް، އޭގެ ކުށްވެރިން ތަފާތުވެ، ވައްތަރުތައް ތަފާތުވި ނަމަވެސް، މީގެ ކުރިން ނުފެންނަ މިންވަރަކަށް އަނިޔާވެރިކަމާއެކު އެތަން މިތަނަށް އާންމުންގެ ޚިޔާލު ސިއްސައިގެން ދިޔައީ، މައުސޫމް ޝިކާރައަކަށް ވެފައިވާ މީހުންގެ އަދަދާއި، އެކަމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވި ނަފްސާނީ ޝޮކާއި، ދެން އޭގެ ފަހުން ކުރި ތަހުލީލުތަކެވެ.
އެއީ ފިކުރަކާއި ޢިލްމުވެރިން ގުޅުވައިދޭ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ ހަމައެކަނި އިސްލާމްދީނުގެ ދުޝްމަނުންނަށް އެމީހުންގެ މީޑިއާއާއި މުވާސަލާތީ ވަސީލަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެތައް މިލިއަން މުސްލިމުންގެ ސިކުނޑި ދޮވެ، ދޮގުތަކާއި އޮޅުވާލާފައިވާ ޙަޤީޤަތްތަކުން ތަޣައްޔަރު ކުރެވޭތީއެވެ.
* އާދައިގެ ރައްޔިތަކަށް ހަމައެކަނި ޝިކާރައަކަށް ވެފައިވާ މީހުންގެ ހިތާމައަށް އިޙްތިރާމްކޮށް ތެދުވެ، އެމީހުންގެ އާއިލާތަކަށް ތަޢުޒިޔާ ކިޔައިދިނުމެވެ. މިސާލަކަށް އަޅުގަނޑު ހަނދާންވަނީ ޓޫރިސްޓް ހޮޓަލެއްގައި ޓިއުނީޝިއާގެ ޒުވާން ޓެރަރިސްޓެއްގެ އަތުން އިނގިރޭސިވިލާތުގެ 18 ފަތުރުވެރިން މަރާލުމަށްފަހުގައެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ޓިއުނީޝިއާގެ އެއް މިލިއަން އާއިލާތަކާއި، މުއައްސަސާތައް ނާޒުކުވެ، ވަސީލަތްތައް މަދު ގައުމެއްގައި މި މުހިންމު ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއާ ސީދާ ނުވަތަ ނުސީދާ ގޮތެއްގައި ގުޅިފައިވާ އާއިލާތަކުގެ ދިރިއުޅުން ފަނާވެގެން ދިޔައެވެ.
މި ބޮޑު މައްސަލައަކަށް ވިޔަސް، ސެޓެލައިޓް ޓީވީ ސެޓްތަކުގައި ބަޔާންތައް ނެރެ، ހޫނު ކޮމެންޓްތަކެއްކޮށް، ސެޓެލައިޓް ޓީވީ ސެޓްތަކުގައި ހޫނު ކޮމެންޓްތަކެއްކޮށް، އެކަކު އަނެކަކަށް ތުހުމަތުތައް އުކާލައިގެން، ބައެއް މީހުން ވާދަކޮށްފައިވާ ހަނި ސިޔާސީ ހިސާބުތަކާއި އަމިއްލަ އެދުން ބޮޑު ޕާޓީ އުސޫލުތަކުން ބޭރުގައި މި އަނިޔާވެރި، އުފެދިގެން އަންނަ ހާދިސާއާ ދެކޮޅުހެދުމުގެ މަގު ހަމައެކަނި އެ ތަހުލީލަކުން އަލިކޮށްދޭތީ އެވެ ޓެރަރިޒަމްގެ ޝިކާރައަކަށް ވެފައިވާ މީހުން، މާތްالله ނަހީކުރައްވާށި!
ބައެއް މުސްލިމް ގައުމުތަކުގައި ހިނގާފައިވާ ކަންކަމަކީ ފުރަތަމަ ގުޅިފައިވަނީ އައިއެސްގެ ޖާދޫއާއެވެ. ނަމަވެސް ޚާއްސަކޮށް ސީރިއާގެ ވެރިކަން ބަދަލުވުމަށްފަހު ޖިނާއީ އަދި ޝަރުއީ ތަހުގީގުތައް ކުރިއަށް އެބަދެއެވެ. އޮޕަރޭޝަންތަކުގެ މަސްދަރާއި، އެކަންކަން އިސްނަގައިގެން ކުރި މީހުންގެ ނިޔަތާއި، އެކަންކަން ކުރިއަށް ގެންދިޔަ މީހުންގެ ގުޅުން ސާބިތު ނުވާހާ ހިނދަކު މި ނުވަތަ އެ މަންޒަރެއް ޔަޤީން ނުކުރެވޭނެއެވެ.
* މި ސަބަބަށްޓަކައި، އަޅުގަނޑު ޕެރިހަށް އާދެވުމުން، އަޅުގަނޑުގެ ފްރާންސްގެ ތާރީޚް ޢިލްމުވެރިޔާގެ އެކުވެރިޔާ ޕިއެރޭ-ޖީން ލޮއިސާޑް، މިދުވަސްވަރު ޝާއިޢުކުރެއްވި އާ ފޮތެއް، (އައި.އެސް.އައި.އެސް: ދަ އިސްލާމިކް ސްޓޭޓް އެންޑް ދަ ރިޓަރން އޮފް ހީސްޓްރީ) ފެނުމުން އަޅުގަނޑަށް އުފާވެރިކަން ލިބުނެވެ. އިސްލާމީ ދުނިޔޭގައި ހިނގަމުންދާ ހުރިހާ ތަރައްޤީތަކާއި، އެ ދުނިޔޭގައި ކުރިމަތިވަމުންދާ މުސީބާތްތަކާއި، އެ ދުނިޔޭގައި އިންތިޒާރު ކުރަމުންދާ ތަޤްދީރުގެ ތަޙުލީލު އިތުބާރު ކުރެވޭ ފަރާތެއްގެ ގޮތުގައި ލިޔުންތެރިޔާ ބެލެވެއެވެ. އަޅުގަނޑުގެ އެކުވެރިޔާ ލޮއިސާރޑަކީ އިސްލާމީ ޙަޟާރަތުގެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ޕްރޮފެސަރެއްގެ އިތުރުން މެދުއިރުމަތީގެ ކަންކަމުގެ ޚާއްޞަ މާހިރެކެވެ. 1990 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން އިސްލާމްދީނާއި ހުޅަނގާއި ދެމެދު އޮންނަ ދަތި ގުޅުންތަކާއި، އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގައި ނިއޯ އިސްތިޢުމާރާއި މަދަނީ ޖަމާޢަތްތަކުގެ މައްސަލަތަކާއި، ޒަމާނީ އިސްލާމްދީނުގައި ސެކިއުލަރިޒަމްގެ ދަރަޖައާ ބެހޭ ގޮތުން ގިނަ ލިޔުންތަކެއް ޝާއިޢުކޮށްފައިވެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން އޭނާގެ އަށް ފޮތަކީ ޕެރިހުގެ ހިއުމަނިޓީސްގެ އެންމެ މަތީ ސައިންޓިފިކް ރިސާޗް އިންސްޓިޓިއުޝަން ނޭޝަނަލް ސެންޓަރ ފޯ ސޯޝަލް ރިސާޗްގެ ތެރޭގައި ޑިރެކްޓަރ އޮފް އިސްލާމިކް ސްޓަޑީޒްގެ މަގާމު ހޯދުމަށް ޕްރޮފެސަރ ލޮއިސާޑް އަށް މަތީ ތައުލީމީ ދަރަޖައެއް ލިބިފައިވާ ތަޖުރިބާކާރު ތަހުލީލުތަކާއި ލިޔެކިޔުންތަކުގެ އަގުހުރި ޚަޒާނާއަކަށް ވެގެން ގޮސްފައިވެއެވެ.
* މި ފޮތަކީ ތާރީޚް ލިޔުންތެރިޔާ ފަސޭހަ، ތައްޔާރު ތަފްސީރުތަކާއި ތަކުރާރު ފިކުރީ ޖަސްޓިފިކޭޝަންތަކާ ދުރުކޮށް، އައިއެސްގެ ހާދިސާގެ އަސްލާއި، އެކަން ހަލުވިކަމާއެކު ފެތުރިގެން ދިޔަ ސަބަބުތައް ހޯދުމަށް ތާރީޚުގެ ހަނދާނަށް ފުންކޮށްލާށެވެ. އެއީ ކިޔުންތެރިޔާއަށް މުއްސަނދި ތާރީޚީ މާއްދާތަކެއް ފޯރުކޮށްދީ، ޒަމާނީ ތާރީޚުގެ ތަރުތީބު އޭގެ ޖެހިޖެހިގެން ހުރި ހުރިހާ އެޕިސޯޑެއްގައި ވެސް ވިސްނޭނެ އެއްޗެކެވެ. އަދި މުސްލިމުންގެ ގޯސްތަކާއި ވިހިވަނަ ގަރުނުގެ ކުރީކޮޅުއްސުރެ މުސީބާތްތަކުގެ ބިންގާ އެޅި، އެމީހުންގެ ހަނި މަސްލަހަތަށް އެއްފަރާތްވުމުން އިރުމަތީގައި މިހާރު ހިނގަމުންދާ ހަލަބޮލިކަމަށް މަގުފަހިކޮށްދިން އިސްތިޢުމާރީންގެ ގޯސްތައް ވެސް ގުނާފައިވެއެވެ.
އަދި މެދުއިރުމަތީގައި ދިގު ޒަމާންތަކެއް ވަންދެން ތެޅިފޮޅިފައިވާ އަނިޔާވެރި ހަމަނުޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލުމުގައި ހުޅަނގުން ގޯސް ހިސާބުތަކަށް ވެސް ލިޔުންތެރިޔާ ފާޑުކިޔުން އަމާޒުވެ އެވެ. އިސްލާމީ ދުނިޔެ މިހާރު އޮތް ހާލަތަށް ގެނެސްދިނީ، ޤައުމީ ދައުލަތުގެ ރޫޅި، އިމްޕޯޓް ފިކުރުތައް ފުނޑުފުނޑުވެ، މުސްލިމުންގެ ނަސީބު ވަރުގަދަ ވުމުންނެވެ.
* ދެން އަރަބި އަދި އިސްލާމީ ހަގީގަތަކީ ކޮމްޕްލެކްސް އަދި އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ވިސްނަން އުނދަގޫ ހަގީގަތެކެވެ. ނަމަވެސް މި މަޤްޞަދު ފްރާންސްގެ އިލްމުވެރިޔާ (ލޮއިސާރޑް) އަށް އައިއެސްގެ ހާދިސާގެ ސިއްރުތައް ޑިސިފަރ ކުރެވުނީ، އިސްތިޢުމާރީ ހާދިސާތަކުގެ ދަތުރާއި، އިސްލާމްދީނާއި ހުޅަނގާއި ދެމެދު އޮތް ގުޅުންތައް އޭގެ އަސާސީ މަރުޙަލާގައި ކިޔައިގެން، ފްރާންސް އެމްޕަޔަރާއި އިނގިރޭސި ސަރުކާރުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރުން މާރޗް 16، 1916 ގައި ސޮއިކުރި (ސައިކްސް-ޕިކޯ) މުޢާހަދާއިން، އެމީހުންގެ ކޮން އެއްޗެއް ބަހާލައިގެންނެވެ ސިޔާސީ ބޭފުޅުން އޭރު ކިޔާ (ބަލި، މަރުވަމުންދާ މީހާގެ ތަރިކަ) އެވެ. ފުރަތަމަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގައި ކާމިޔާބު ހޯދި ދެ ވަޒީރުން ގަލަމަކާއި ވެރިއަކު ހަތިޔާރު އަޅައި މެދުއިރުމަތީގެ އާ މެޕެއްގެ ބޯޑަރުތައް ކުރަހާފައި ވާއިރު، އެ މެޕެއްގައި އިރާގު (މެސޮޕޮޓޭމިއާ) އެނބުރި އިނގިރޭސިވިލާތަށް ދާނެ އެވެ.
* މި ރެންޑަމް ބައިބައިވުމަކީ އިސްތިޢުމާރީ ޖިއޮގްރަފީއާއި (ނޭޝަން-ސްޓޭޓް) އަށް ތަބާވުމަށް ތާރީޚު ފަޅާއެރުމެއް ނޫން އެހެން އެއްޗެއް ނޫން، އެއީ މުސްލިމުންނަށް ދުވަހަކުވެސް ނޭނގޭ ބީރައްޓެހި ޚިޔާލެއް.. މައްސަލައަކީ މި ޚިޔާލަކީ އިސްލާމީ ޤައުމުގެ ބަނޑުން އުފަންވި ޚިޔާލެއް ނޫން ކަމެވެ! އިރާޤަކީ އުސްމާނީ ސުލްޠާނުގެ ދަށުގައިވާ އަތޮޅެއް ކަމުގައި ވުމުން، އެ މަޒުހަބުތަކާއި ގިންތިތަކާއި ދީންތަކުގެ ހުރިހާ މަޒުހަބުތަކާއި ގިންތިތަކާއި ދީންތަކަށް ގުޅުންތައް ދިރިއުޅެ ޢަމަލުކުރަމުން ދިޔައެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ތާރީޚް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާ ފަދައިން، ޚުދު (ގައުމިއްޔަތު) މި ލަފުޒު ވިހިވަނަ ޤަރުނުގެ ކުރީކޮޅުއްސުރެ އެއްގޮތަކަށްވެސް އެނގިފައެއް ނުވެއެވެ! އިރާގުގެ މީހުންގެ އަތުގައި އައިޑެންޓިޓީ ލިޔެކިޔުންތަކެއް ނެތް ކަމަށާއި، މިކަމުގެ ހެކިތަކަކީ މިއަދު ގިނަ އިރާގު މީހުން އެމީހުންގެ ނަސްލީ އަސްލު ހޯދަނީ މަޝްހޫރު ހިޖާޒީ ޤަބީލާތަކުން ކަމަށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެންނަ ކަމެވެ.
ޤައުމީ ދައުލަތުގެ ޚިޔާލު އިންޕްލާންޓް ކުރުމުން ހަމައެކަނި އިނގިރޭސިންގެ މަސްލަހަތަށް ޚިދުމަތް ކުރި ނަމަވެސް، ސަގާފީ އިރާޤުގެ އިޖުތިމާޢީ އޮނިގަނޑުތައް އޮޅުވާލައި، މަޒުހަބީ ކޯޅުންތައް އިންދައިދިނީ، ކޮންމެ މަޒުހަބަކުންވެސް ޤުދުރަތީ ގޮތުން ވެރިކަމުގެ ދަރަޖައާއި އެ އުފެދިގެން އަންނަ ޤައުމީ ދައުލަތުގެ ހިތުގެ ކޮންޓްރޯލް ހޯދައިގެން އެމީހުންގެ މަސްލަހަތު ރައްކާތެރިކުރަން ބޭނުންވާތީއެވެ. މިއީ ލުބުނާނާއި ސީރިޔާގައި ވެސް ހިނގި ގޮތާއި، ތަފާތު މިންވަރަކަށް ލީބިޔާއާއި ޔަމަނުގައި ވެސް ހިނގާފައިވާ ގޮތެވެ.
* ހަމަ އެ ސަބަބުތަކުގެ ސަބަބުން އެއް ނަތީޖާއެއް ލިބޭ ކަމަށް (ލޮއިސަރުގެ) ތަޙުލީލުން ދައްކައެވެ. ފާހަގަކޮށްލަންޖެހޭ ކަމަކީ، ހަމަ އެ ހުޅަނގުން މިއަދު 1940 ގެ އަހަރުތަކުގައި ލުބުނާނުގައި ހެދި ގޯސްތައް ތަކުރާރުކޮށް، އިރާގުގައި ވެސް އެކަން ތަކުރާރު ކުރަން ބޭނުންވިކަން ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.
ލުބުނާނުގައި ބޮޑު ސީރިއާ އާއި ވަކިވުމަށްފަހު ޕެރިހުން 1940 ގެ އަހަރުތަކުގައި ނިންމީ ބާރުގެ މަރުކަޒުތައް މަޒުހަބުތަކުގެ މެދުގައި ބަހާލައިގެން ދައުލަތެއް ގާއިމްކުރުމަށެވެ. ޤާނޫނުއަސާސީގައި އޮތީ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ރައީސަކީ މަރޮނައިޓެއް، ބޮޑުވަޒީރަކީ ސުންނީއެއް، އަދި މަޖިލީހުގެ ރައީސް ވާނީ ޝީޢީއެއް!
2005 ވަނަ އަހަރުގެ އިރާގުގެ ޤާނޫނު އަސާސީގައި ބްރޭމަރ ނިންމެވީ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ރައީސަކީ ކުރުދީ ބޭފުޅެއް ކަމަށާއި، ބޮޑުވަޒީރަކީ ޝީޢީ ބޭފުޅެއް ކަމަށާއި، މަޖިލީހުގެ ރައީސް ވާނީ ސުންނީއެއް ކަމަށެވެ!
އެކަމަކު މިތަނުގައި އަޅުގަނޑުމެން ކިޔަންޖެހޭނީ މި ޙަޤީޤަތްތަކުގެ ތެރެއިން އިސްލާމިކް ސްޓޭޓް (އައިއެސްއައިއެސް) އުފެދުމާއި ފެތުރުން.. މިހެންވެ ފޮތުގެ ސުރުޚީ، “ތާރީޚުގެ އެނބުރި އައުން”، ކުރިން (ސައިކްސް-ޕިކޯ) އަދި އޭޕްރީލް 2003 ގައި އިރާގު ހިފުމުގެ ކުރިން ޖިއޮގްރަފިކަލް އަދި ތާރީޚީ ހާލަތު ހުރި ގޮތަށް ޤައުމިއްޔަތާއި، ސޯޝަލިޒަމްއާއި، ސެކިއުލަރިޒަމްއާއި، ފަންޑަމަންޓަލިޒަމް، އަދި އިރުމަތީ ދުނިޔެ ވަޅުލުމާއި، އޮޅުންބޮޅުންވުމާއި، ކޮމްޕަސް ގެއްލުމުގެ މަރުޙަލާއަކަށް ނުވަދެ އެވެ. އެމީހުންގެ ކިބައިން އަހަރެމެން ސަލާމަތްވުން އަވަސްކޮށްދީ، ރަނގަޅު މަގަށް މަގުދައްކައިދިނުމަށް އަހަރެމެން އެދެމެވެ.
ނޯޓް: މި ލިއުމަކީ ޑރ އަހްމަދު ޤުދައިދީ ލިޔެފައިވާ ލިއުމެއްގެ ތަރުޖަމާއެކެވެ.