ނގިރޭސިވިލާތް ޔޫރަޕިއަން ޔޫނިއަން (އީޔޫ) އިން ވަކިވުމަށް މަގުފަހިވި ތާރީޚީ ރެފިރެންޑަމަށް 10 އަހަރު ފުރުނުއިރު، އެ ގައުމުގެ އިގްތިސާދާއި ވިޔަފާރި އަދި އިމިގްރޭޝަނަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ވަނީ އައިސްފައެވެ. ޖޫން 23، 2016 ގައި ބޭއްވި މި ރެފިރެންޑަމަށްފަހު، ޖެނުއަރީ 2020 ގައި އިނގިރޭސިވިލާތް ވަނީ ރަސްމީކޮށް އީޔޫ އިން ވަކިވެފައެވެ.
އިގްތިސާދީ ދަށަށް ދިއުން
ބްރެކްސިޓަށް ތާއީދުކުރި ފަރާތްތަކުން އީޔޫ ދޫކޮށްލުމުން އިގްތިސާދަށް އަސަރު ނުކުރާނެ ކަމަށް ބުނި ނަމަވެސް، ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކަނީ އުންމީދު ކުރިވަރުގެ ކުރިއެރުމެއް ލިބިފައި ނުވާ ކަމެވެ. އޯއީސީޑީގެ ޖީޑީޕީ ހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، 2020 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން އެމެރިކާ އާއި ކެނެޑާއާ އަޅާބަލާއިރު އިނގިރޭސި އިގްތިސާދު ވަނީ މަޑުމަޑުން ދަށްވާން ފަށާފައެވެ.
2021 ވަނަ އަހަރު އާންމު ބާޒާރުން ނުކުތްތާ ކުޑަ ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ޖީޑީޕީ ކުރިއެރުން ވަރުގަދަވި ނަމަވެސް، 2023 އިން 2025 އަށް އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ކުރިއެރުން ހުރީ އީޔޫގެ ގައުމުތަކަށް ވުރެ ކުޑަކޮށް ފަހަތުގައެވެ. ’ދަ ގާޑިއަން‘ ނޫހުގެ ޗީފް އިކޮނޮމިކްސް ކޮރެސްޕޮންޑެންޓް ރިޗަޑް ޕާޓިންޓަން ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، 2016 ގައި 1.31 ޔޫރޯގައި ހުރި ޕައުންޑްގެ އަގު މިހާރު ވަނީ 1.15 ޔޫރޯއަށް ވެއްޓިފައެވެ. އަދި އިންވެސްޓްމަންޓްގެ ވޮލިއުމް 18 އިންސައްތަ ދަށްވެފައިވާކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ބޮޑުވަޒީރު ކޭއާ ސްޓާމަރ ވިދާޅުވީ، އީޔޫ ދޫކޮށްލުމުން އިގްތިސާދަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައިވާ ކަމަށާއި، ޔޫރަޕާއެކު އޮތް ގުޅުން ”ރީސެޓް“ ކުރަން މަސައްކަތް ކުރައްވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އަލުން އީޔޫއާ ގުޅުމުގެ ވާހަކަ ދެއްކުމަށް އޭނާ ވަނީ ފަސްޖެހިވަޑައިގެންފައެވެ. ހަމައެއާއެކު، ގްރޯތް މިނިސްޓަރު ލޯޑް ސްޕެންސަރ ލިވަރމޯ ވިދާޅުވީ އީޔޫއިން ވަކިވުމުން ޖީޑީޕީގެ 6 އިންސައްތައާއި 8 އިންސައްތައާ ދެމެދުގެ ގެއްލުމެއް ލިބޭނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ކަމަށެވެ.
ވިޔަފާރީގެ ޑެފިސިޓް ބޮޑުވުން
އީޔޫއަށް މުދާ އެކްސްޕޯޓް ކުރި މިންވަރު 2016 ވަނަ އަހަރު ހުރި 205 ބިލިއަން ޕައުންޑުން، 2025 ވަނަ އަހަރު ވަނީ 185 ބިލިއަން ޕައުންޑަށް ދަށްވެފައެވެ. މީގެ ސަބަބުން ވިޔަފާރީގެ ޑެފިސިޓް 113 ބިލިއަން ޕައުންޑުން 140 ބިލިއަން ޕައުންޑަށް ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. ހިދުމަތް އެކްސްޕޯޓް ކުރުމުގައި ކުރިއެރުންތަކެއް ލިބުނު ނަމަވެސް، ޖުމްލަ އިމްޕޯޓް ބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން 2025 ވަނަ އަހަރު ވިޔަފާރީގެ ޑެފިސިޓް ވަނީ 65 ބިލިއަން ޕައުންޑަށް އަރާފައެވެ.
އިމިގްރޭޝަނަށް އައި ބަދަލު
ބްރެކްސިޓަށްފަހު އީޔޫ ގައުމުތަކުން އިނގިރޭސިވިލާތަށް ހިޖުރަކުރާ މީހުންގެ އަދަދު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް މަދުވެފައެވެ. 2016 ވަނަ އަހަރު އީޔޫއިން 253,000 މީހުން ހިޖުރަކުރިއިރު، 2023 ވަނަ އަހަރު މި އަދަދު ވަނީ ނެގެޓިވްވެފައެވެ. މީގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ޕޮލެންޑް ފަދަ ގައުމުތަކުގެ މީހުން އެނބުރި ގައުމަށް ދިއުމެވެ.
ނަމަވެސް، އީޔޫ ނޫން ގައުމުތަކުން ހިޖުރަކުރާ މީހުންގެ އަދަދު ވަނީ އިންތިހާއަށް އިތުރުވެފައެވެ. 2023 ވަނަ އަހަރު އީޔޫއިން ބޭރުން އެއް މިލިއަން މީހުން ހިޖުރަކޮށްފައިވާއިރު، 2025 ވަނަ އަހަރު ޖުމްލަ ހިޖުރަކުރި 308,000 މީހުންނަކީވެސް އީޔޫއިން ބޭރުގެ ގައުމުތަކަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ.
ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި ބަލާއިރު، ބްރެކްސިޓަށް 10 އަހަރު ފުރުނުއިރު އިނގިރޭސިވިލާތަށް ވަނީ އިގްތިސާދީ ގޮތުންނާއި ވިޔަފާރީގެ ގޮތުން ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ.