ވޮޝިންގޓަން – އެމެރިކާގެ މާލީ ބާޒާރުގައި ދޫކުރާ ދިގު މުއްދަތުގެ ބޮންޑްތަކުގެ ރިޓަރން ނުވަތަ ”ޔީލްޑް“ ފާއިތުވި 19 އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނުދެކޭ ފަދަ މަތީ މިންވަރަކަށް އުފުލިއްޖެއެވެ. މި ބަދަލާއެކު، އެމެރިކާގެ 30 އަހަރުގެ ޓްރެޜަރީ ބޮންޑްތަކުގެ ޔީލްޑް ވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް %5.2 އަށް އަރާފައެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ބޮޑެތި މަހުޖަނުންނާއި އިންވެސްޓަރުންނަށް ބަދަލު އަންނާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. މީގެ ސީދާ އަސަރު އާދައިގެ ރައްޔިތުންގެ ވޮލެޓަށާއި، ކާރު ލޯނަށާއި، ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދަށް ކުރާނެއެވެ.
ކާރު ލޯނާއި ބޮންޑާ އޮތީ ކޮން ގުޅުމެއް؟
އެއްދުވަހަކު ކާރެއް ގަންނަން ފައިސާ ދަރަންޏަށް ނަގަން ބޭންކަށް ދިޔައިރު، އިންޓަރެސްޓް ރޭޓަކީ %3.5 ކަމަށް ހީކޮށްގެން ހުއްޓާ، ބޭންކުގެ މުވައްޒަފު ”އިންޓަރެސްޓް ރޭޓް ވަނީ %4.5 އަށް ވެފައޭ“ ބުނެފާނެއެވެ. ސަބަބަކީ އެމެރިކާގެ ދިގު މުއްދަތުގެ ބޮންޑްތަކުގެ ރިޓަރންސް މަތިވުމެވެ. ބޮންޑް ޔީލްޑް މަތިވުމުން، ދުނިޔޭގެ މާލީ ބާޒާރުގައި ލޯނު ދޫކުރާ އަގުތައް އުފުލި، އޭގެ އަސަރު ތިބާގެ އަމިއްލަ މާލީ ޕްލޭންތަކަށް ކުރެއެވެ.
ބޮންޑަކީ ކޮބައި؟
ސަރުކާރުތަކުން މަޝްރޫއުތައް ހިންގަން ނުވަތަ އިޖުތިމާއީ ހަރަދުތައް ފޫބެއްދުމަށް ރައްޔިތުންނާއި، އިންވެސްޓަރުންނާއި، ކުންފުނިތަކުން ފައިސާ ދަރަންޏަށް ނަގައެވެ. މިގޮތަށް ދަރަންޏަށް ފައިސާ ނަގާއިރު ދޫކުރާ މާލީ ވަސީލަތަށް ކިޔަނީ ”ބޮންޑް“ އެވެ. ބޮންޑް ދޫކުރާއިރު އޭގެ މޫނުމަތީ އަގަކާއި (މިސާލަކަށް 100 ޑޮލަރު)، ވަކި މުއްދަތެއް (މެޗުރިޓީ ޑޭޓް) އަދި ކަނޑައެޅިފައިވާ އިންޓަރެސްޓް ރޭޓެއް (ކޫޕަން) އޮވެއެވެ.
އަގާއި ރިޓަރންގެ ގުޅުން
ބޮންޑެއްގެ އަގާއި އޭގެ ޔީލްޑާ ދެމެދު އޮންނަނީ ”އިންވާސް“ ނުވަތަ އިދިކޮޅު ގުޅުމެކެވެ. މާކެޓުގައި ބޮންޑެއްގެ އަގު ދަށްވުމުން އޭގެ ޔީލްޑް އިތުރުވެއެވެ. މިސާލަކަށް، 100 ޑޮލަރުގެ ބޮންޑަކުން އަހަރަކު 5 ޑޮލަރު ލިބޭނަމަ، މާކެޓުގައި ބޮންޑުގެ އަގު ދަށްވެގެންދާ ހާލަތެއްގައި އާ އިންވެސްޓަރަށް ލިބޭ އާމްދަނީގެ ނިސްބަތް (ޔީލްޑް) ބޮޑުވެގެންދެއެވެ
ބޮންޑްގެ ބާވަތްތަކާއި ވިޔަފާރިކުރާ ގޮތް
އެމެރިކާގެ ޓްރެޜަރީ ޑިޕާޓްމަންޓުން ދޫކުރާ ބޮންޑްތަކަކީ ދުނިޔޭގައި އެންމެ މަގުބޫލު މާލީ ވަސީލަތްތަކެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ:
- ޓްރެޜަރީ ބިލް: އެއް އަހަރަށްވުރެ ކުރު މުއްދަތުގެ ބިލްތަކެވެ.
- މެދު މުއްދަތުގެ ބޮންޑް: 2 އަހަރާއި 10 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތުގެ ބޮންޑެވެ.
- ދިގު މުއްދަތުގެ ބޮންޑް: 20 ނުވަތަ 30 އަހަރަށް ދިގުދެމިގެންދާ ބޮންޑެވެ.
މި ބޮންޑްތައް ފުރަތަމަ ދޫކުރަނީ ”ޕްރައިމަރީ މާކެޓް“ ގައި ރަސްމީ ނީލަމެއްގެ ތެރެއިންނެވެ. އޭގެ ފަހުން ”ސެކަންޑަރީ މާކެޓް“ ގައި އިންވެސްޓަރުންގެ މެދުގައި މީގެ ވިޔަފާރި ކުރެވެއެވެ.
ޔީލްޑް މަތިވަނީ ކީއްވެ؟
ބޮންޑް ޔީލްޑް މަތިވުމަށް މެދުވެރިވާ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ސިޔާސީ އަދި އިޤްތިޞާދީ ނުތަނަވަސްކަމެވެ. އިންފްލޭޝަން ނުވަތަ ތަކެތީގެ އަގު އުފުލުމާ ގުޅިގެން އެމެރިކާގެ ފެޑެރަލް ރިޒާވުން އިންޓަރެސްޓް ރޭޓް މަތިކުރުމުން، އިންވެސްޓަރުން ބޮންޑްތަކާ މެދު ގެންގުޅޭ ވިސްނުން ބަދަލުވެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ސެކަންޑަރީ މާކެޓުގައި ބޮންޑުގެ އަގު ދަށްވެ، އޭގެ އުފެއްދުންތެރިކަން ނުވަތަ ޔީލްޑް އޮޓޮމެޓިކުން މަތިވެގެންދެއެވެ.
މި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ތިބާގެ ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދަށާއި، އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށާއި، ބާޒާރުގެ އަގުތަކުގެ އިތުރުން ތިބާ ރައްކާކުރާ ފައިސާގެ އަގަށް ވެސް ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ކުރާނެއެވެ.
ނޫސްވެރިޔާ