2020 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހުގެ 3 ވަނަ ދުވަހު، އެމެރިކާގެ ބަޣުދާދު އެއާޕޯޓަށް ދިން ޑްރޯން ހަމަލާއެއްގައި އީރާނުގެ ގުދުސް ފޯސްގެ ކޮމާންޑަރު ގާސިމް ސުލައިމާނީ އަވަހާރަކޮށްލުމަކީ، އީރާނާއި އެމެރިކާއާ ދެމެދު ހިނގި ދިގު ހިޔަނި ހަނގުރާމައިގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ހާދިސާ ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ގަބޫލުކުރެއެވެ. ނަމަވެސް، އޭރު ސާފު ނުވި ކަމަކީ، އެއީ ޒަމާނެއްގެ ނިމުން ނޫން ކަމާއި، އީރާނުގެ ޖެނެރަލުންނަށް އަމާޒުކޮށް ހަމަލާ ދިނުން އާދައަކަށް ވެފައިވާ އާ ޒަމާނެއްގެ ފެށުން ކަމެވެ.
މި ސިލްސިލާ ހަމަލާތައް ފަހުން ތަކުރާރުވަމުން ގޮސް، 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހު ސޫރިޔާގައި ހުންނަ ބްރިގޭޑިއާ ޖެނެރަލް ރޭޒާ މޫސާވީގެ ގެއަށް އިޒްރޭލުން ބޮން އެޅިއެވެ. އަދި 2024 ވަނަ އަހަރުގެ އޭޕްރިލް މަހު ދިމިޝްގުގައި ހުންނަ އީރާން އެމްބަސީއަށް އިޒްރޭލުގެ އެފް-35 މަރުކާގެ މަތިންދާބޯޓުން ދިން ހަމަލާގައި، ގުދުސް ފޯސްގެ އިސް ލީޑަރު ބްރިގޭޑިއަރ ޖެނެރަލް މުހައްމަދު ރޭޒާ ޒަހީދީ އާއި އޭނާގެ އެސިސްޓެންޓް މުހައްމަދު ހާދީ ހާޖް ރަހީމީގެ އިތުރުން ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑުގެ ފަސް އޮފިސަރަކު އަވަހާރަވިއެވެ.
ނަމަވެސް، ވަކިވަކި ފަރުދުންނަށް އަމާޒުކޮށް ދެމުންދިޔަ ހަމަލާތައް ވަރަށް އަވަހަށް ނިޒާމީ ސިފައަކަށް ބަދަލުވެގެން ދިޔައެވެ. 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހު ކުރި ހަނގުރާމައިގައި، އިސްލާމިކް ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑް ކޯޕްސް (އައިއާރްޖީސީ) ގެ އެންމެ އިސްވެރިން ކަމަށްވާ މުހައްމަދު ބަޣީރީ، އާމިރު އަލީ ހާޖީޒާދާ އަދި ގުލާމް އަލީ ރާޝިދު ވަނީ ޝަހީދުކޮށްލާފައެވެ. އޭގެ އަށް މަސް ފަހުން، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހު، މި ހަމަލާތައް ސިޔާސީ ނިޒާމުގެ އެންމެ އުހަށް އަމާޒުވެ، ސުޕްރީމް ލީޑަރު އަލީ ޚާމަނާއީ އަވަހާރަކޮށްލުމާ ހަމައަށް ކަންތައްތައް ދިޔައެވެ.
އީރާން އިންޓަނޭޝަނަލްއިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި ހަނގުރާމައިގައި އީރާނުގެ 4،700 ކޮމާންޑަރުންނާއި ސަލާމަތީ ބާރުތަކުގެ މީހުން ވަނީ މަރުވެފައެވެ. ނަމަވެސް، މި ގެއްލުންތަކުގެ ތެރެއިން އުފެދިގެން އައީ މުޅިން އާ ވިސްނުމެއްގެ ލީޑާޝިޕެކެވެ. ރިސާޗަރ އެނީ ޓްރޭސީ ސެމިއުލް ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި، އީރާނުގެ ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑުން ދެކޭ ގޮތުގައި ހަނގުރާމައަކީ އެމީހުންގެ އައިޑެންޓިޓީ ބައްޓަންކުރާ ”ލެބޯޓްރީ“ އެކެވެ. ޚުރަމްޝަހަރުގެ ހަނގުރާމައިގެ ތަޖުރިބާގެ އަލީގައި، އެމީހުން ވަނީ ”އެސިމެޓްރިކް ޑިފެންސް“ ނުވަތަ ވަސީލަތްތައް މަދު ނަމަވެސް ވަރުގަދަ ދުޝްމަނުންނާ ކުރިމަތިލުމުގެ އުކުޅުތައް ތަރައްގީކޮށްފައެވެ.
މިހާރުގެ އީރާނުގެ ލީޑާޝިޕުން ފެންނަނީ މުޅިން އާ ސިފައެކެވެ. ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑުގެ އާ ކޮމާންޑަރު އަހުމަދު ވާހިދީއަކީ ހަމައެކަނި އަސްކަރީ ބޭފުޅެއް ނޫނެވެ. އޭނާއަކީ ދައުލަތުގެ ސިވިލިއަން ނިޒާމާއި، އިންޓެލިޖެންސް އަދި ޑިޕްލޮމަސީގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވާ ”ގާބިލް ބިއުރޯކްރެޓެއް“ ވެސް މެއެވެ. އޭނާގެ އިތުރުން އަލީ އަކްބަރު އަހްމަދީން ފަދަ ބޭފުޅުން މިހާރު ތިއްބެވީ ޑިޕްލޮމެޓިކް މޭޒުދޮށުގައެވެ. މިއިން އެނގެނީ އީރާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއަކީ މިހާރު ހަމައެކަނި ހަނގުރާމަވެރި ބާރެއް ނޫން ކަމާއި، އެއީ ސިޔާސީ ގޮތުން ވެސް ނުފޫޒުގަދަ ބައިވެރިއެއް ކަމެވެ.
ސްޓްރެޓީޖިކް ގޮތުން ބަލާއިރު، އީރާނުން މިހާރު ވަނީ ”ސްޓްރެޓީޖިކް ކެތްތެރިކަން“ ދޫކޮށްލާފައެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހު ނެރުނު ބަޔާނަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި، އެ ގައުމުން މިހާރު އިސްކަންދެނީ ”އިނީޝިއޭޓިވްގެ އެހީގައި ޑިޓާރެންސް“ ނުވަތަ ދުރާލާ ހަމަލާ ދިނުމުގެ އުސޫލަށެވެ. އަދި ”މޮޒެއިކް ޑިފެންސް“ ޑޮކްޓްރީންގެ ދަށުން، ސެންޓްރަލް ކޮމާންޑް ރޫޅާލިޔަސް، 32 މިނިވަން ސަރަހައްދީ ކޮމާންޑެއް މެދުވެރިކޮށް ހަނގުރާމަ ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ނިޒާމެއް ވަނީ ގާއިމުކޮށްފައެވެ.
އެންމެ ނުރައްކާތެރި ބަދަލަކީ ނިއުކްލިއާ މައްސަލައެވެ. ޚާމަނާއީ އަވަހާރަކޮށްލުމާ އެކު، އޭނާގެ ފަތުވާއަށް އޮތް ބާރު ކެނޑި، އީރާނުގެ އާ ލީޑާޝިޕުން ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު އުފެއްދުމަށް ހުރި ހުރަސްތައް ނެތިގެން ގޮސްފައިވާ ކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން ބުނެއެވެ. އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުން އީރާނުގެ ލީޑާޝިޕް ބަލިކަށިކޮށްލަން ކުރި މަސައްކަތުން، ނަތީޖާއަކަށް ވެގެން ދިޔައީ މާ ހަރުކަށި، މާ ބޮޑަށް ލާމަރުކަޒީވެފައިވާ، އަދި ނިއުކްލިއާ ބާރަކަށް ވުމަށް ފަސްނުޖެހޭ އާ ޖީލެއްގެ ޖެނެރަލުންނާއި ލީޑަރުންތަކެއް އުފެދިގެން ދިއުމެވެ.